Monday, June 3, 2013

श्वास...


मृत्यू येइल तेव्हा बघू
आज थोडा जगून घे,
फेकून दे मृत्युचे भय
एकच श्वास उसना दे!

पैसा पैसा करतो काय?
सरणात लाकडाशिवाय काय?
आयुष्य संपत्ती खरी
चार नात्यात उधळून दे!

त्याच शोध घेतो कुठे?
मोक्ष देवळात मिळतो कुठे?
मैत्रीचा तो प्रसाद वाटे
अलिंगनांचे तिर्थ घे!

कविता म्हणे जमत नाही
शब्दात मुळी रसच नाही
मेघ काळा शब्दकोष तो
थेंबात अक्षरे वेचून घे!

कुठेतरी ती दूर असते
आठवण फक्त सोबत असते
संध्याकाळ आठव ती अन
कातरवेळ कुशीत घे!

झेंडू म्हणे सुंदर नसतो
गुलाबातही काटा असतो
उत्सव नसला दारी तरी
मनात तोरण बांधून घे!

-प्रथमेश किशोर पाठक.

Thursday, May 16, 2013

बा.सी. मर्ढेकर

(मर्ढेकर यांच्या कवितांना ते नाव देत नसत. त्यांच्या ’काही कविता’ या दुसर्‍या काव्यसंग्रहातून. गिरणीकामगाराच्या दैनंदिन जीवनाचे चित्र, त्यातील तोचतोचपणा, त्यांची हतबलता यावरील एक सुंदर
अन मार्मिक कविता
)

काळ्या बंबाळ अंधारी
धपापते हे इंजिन
;कुट्ट पिवळ्या पहाटी
आरवतो दैनंदिन
भोंगा
-
"घन:शामसुंदरा श्रीधरा गिरिणॊदय झाला,
उठी लवकरी दिनपळी......."- गोंगाटला सारा

कामगारवृंद आणि
कोंबटशा पिळी धारा
यंत्रावर चक्रपाणि
घामाघुम
-
"कुत्रापि पतितं तोयं यथा गच्छति सागरम,
सर्वचक्रभ्रमस्कारं मालकं प्रति गच्छति."- काळे पुच्छ

लपवुनि पायी, गर्दइथे वस्तित गलिच्छ
भों भों भुंके लालजर्द
संध्याकाळ
.
"शुभं करोति कल्याणं दारिद्र्यं ऋण-संपही
शुद्धबुद्धीविनाशाय भोंगाकुत्री नमोSस्तु ते."

  -बा.सी. मर्ढेकर

घन लवला रे

घन लवला रे, घन लवला रे
क्षणभर श्रावण स्रवला रे!
जरतारांचा खुलून मांडव
अनल जिवींचा निवला रे!

चारा हिरवा हिरवा रे
वर उदकाचा शिरवा रे
मनातले सल रूजून त्याचा
आता झाला मरवा रे!

हरखुन जळ हे निवळे रे
गगन उन्हाने उजळे रे
अहा! शहारून पुनश्च मीही
पवन-पिसोळे पिवळे रे!
-
बा.भ.बोरकर

उबगेवर इलाज आहे

(दैनंदिन आयुष्य कंटाळवाणं झालं असेल तर विंदा तुम्हाला ते वाहतं करण्याचे उपाय सांगताय)

जिव्हेवरली चव गेली
डॊळ्यामधली बाहुली मेली
नाडीमधे पडल खंड
कमरेखाली सगळे थंड

उबग झाली काय फिकीर
धरा धीर धरा धीर
उबगेवर इलाज आहे
मृत्यूलाही लाज आहे

न्हालेलीचे ओले केस
समुद्राचा सफेद फेस
बालकांचे गुबरे गाल
जांभीवरचे जांभू लाल

शहाळ्यामधला जीवनरस
हापूस आंबे कापे फणस
मंद मंद रातराणी
धुंद धुंद गोड गाणी

अश्वत्थाची पाळे सात
थोडा चुना थोडा कात
आत्मा खल जाणीव बत्ता
यांच्यावरती बसव सत्ता

अवघे विश्व खळात भर
ढवळ ढवळ काढा कर
आता सांगतो पथ्ये सारी
शाकाहारी मांसाहारी

घट्ट दही जीरगा भात
सात भाज्या चटण्य़ा सात
तुपाळ पुलाव रसाळ नळी
पाण्यामधे गुलाबकळी

संगित चिवडा कोल्हापुरी
पुण्यामधली मिसळ बरी
निदान निदान हे मिळेल
मुंबईची मवाळ भेळ

जगण्यामधे पाहिजे अर्थ
पथ्याशिवाय औषध व्यर्थ
पाहिजे व्यायाम निदान थोडा
खुर्चीचा हा सोड खोडा

हिरवे हिरवे अफाट माळ
यांच्यावरून रांगे काळ
भुरे डोंगर निळे आकाश
लाल क्षितीज पिंगट प्रकाश

कर सैल तुमान तंग
मातीवरती घास अंग
हिरव्या गवतावरचा माज
चढेल त्याला कसली लाज

घामामधे भिजव माती
दगडासंगे झिजव छाती
आकाशावर मार मुठ
उबग बिबग सर्व झूठ

अजुनही आशा आहे
उबगेवर इलाज आहे
मृत्यूलाही लाज आहे....
-
विंदा करंदीकर

Monday, April 22, 2013

कुछ तो मजबुरीया रही होगी


कुछ तो मजबुरीया रही होगी
युहीं कोई बेवफ़ा नही होता

गुफ़्तगू उनसे करते है रोज़
मुद्दतो सामना नही होता

जी बहोत चाहता है सच बोले
क्या करे हौसला नही होता

रातका इंतज़ार कौन करे
आज कल दिन में क्या क्या नही होता

-बशिर बद्र

आज थोडा

आज थोडा जी ही लेते है...
ख्वाब थोडे पी ही लेते है...

दिल की है ऑंखे
ऑंखोमें मंज़ील
मंज़ील में राहें
राहो पे मुश्कील
मुश्कीलोको थोडा सीही लेते है...

दिल में है तू
तुज़में है प्यार
प्यार में है रब
रब का है संसार
संसार में बंदगी भर ही देते है...

दुनियामें लोग
लोगोका काम
काम में दरारे
दरारो में हार
दोस्त बनाके हाथ मिलाही लेते है...

लोगोके रिश्ते
रिश्तो के नाम
नाम से वजूद
रिश्ता ही पेहेचान
रिश्तोको आज पेहेचान ही लेते है...

-प्रथमेश किशोर पाठक

जीने दे

आज फ़िर तनहा बैठा हू में
ये सोचके की बुलंदियोका दामन कब थामूँगा?
वो जोश बिखर गया ज़िंदगी के पल्को पे
वो ज़ज़्बा जो कभी हुआ करता था
सोचने को भी बचा कुछ नही, इतना सोचके भी क्या करें हम
मौत के तरफ हें अपने भी नक्षे कदम
आज मुझे जीने दे...

कल की याद अभी भी जवान है
उन पलों मै मुझे भी कुछ खूबी थी
साथ मै कुछ खामियाँ भी , उन्की भी याद ताज़ी है
चोट कुछ गेहेरे थे, कुछ अपनोके, कुछ परायें
राह भी दिखायी उन्ही तज़ुर्बोनें, आज शाम के यही खयाँलात है
फ़िर भी क्यूँ ये यादों की बरसात है इतनी तेज?
रहने दे मुझे,
आज मुझे जीने दे...

आएगी और भी ज़िंदगी, और काफ़ी कुछ देखना बाकी है
कुछ आरज़ू है जो अबतक नाकाम हैं, उनको भी पूरी करनी है
हक़ीक़त मेरी कुच सीमटी सी है तुझ में,
पर उसकी रहनुमायी भी ज़रूरी है
ख्वाब कई देखे हुए है मैने,
कुछ सोच के टुकडे, कुछ ज़रूरतें हैं

यकीन है खुदपे मुझे, के हासिल तो काफ़ी कर लूँगा मै
लेकीन ये ऐसा क्या थपथपाना, ऐ दिल
आज मुझे जीने दे...

- पार्थजीत