मार्ग

चालतो मी सारखा हा चालण्याला अंत नाही
चाललो कोठे? कशाला?,ही ही आता खंत नाही

एकदा पूर्वी मलाही वेड होते शोधण्याचे
वेदनेवाचून काही लाभ झाला त्यात नाही

जाणत्या थोराकडेही खूप केली चौकशी मी
शब्द ज्याला तून कळले अज्ञतेला पार नाही

योजनेचा या नकाशा ज्या ठिकाणी ठेवलेला
खंदकाने वेढलेल्या त्या स्थळाला दार नाही

ना कळावे हीच इच्छा जो कुणी आहे तयाची
शोधता त्याच्या कृपेचा शोधका आधार नाही

मी म्हणोनी सोडला तो नाद आता मंझिलाचा
चालण्याचे श्रेय आहे अन्य धर्माचार नाही

-कुसुमाग्रज

स्मृतिगीत

(या कवितेला उत्तर-रामचरित्राची पार्श्वभुमी आहे)

आठवतो का सांग सखे तो काळ विवाहाचा
बाळपणाचा मुक्तपणाचा निर्मळ भावाचा

संसाराचे चित्र चिमुकले चिमुकलेच जीव
फुलले नव्हते हृदयांचे ते राजस राजीव

पहात होते तात तदा त्या लीला बाळांच्या
जणू आठवती त्यासही लीळा त्याच सुकाळाच्या

जपती पदोपदी प्रसन्न हृदया पुण्यमया माता
गेले ते दिन सीते यापरि हा बघता बघता

बालपणाचे प्रसंग जणु ते फिरती घडती आज फिरुनी
चित्रपटा या अश्रुजलाने चल टाकू धुवुनी

ती सीता तू तोच राम मी त्याच आज माता
परि जे गेले ते दिन आता येतिल का हाता

कशास आशा आता नसती झाले ते गेले
सुकले फुल न वास देत जरी अश्रुंनी भिजले

-गोविंदाग्रज　
　
　　

छंद

जोपासला मी छंद ऐसा शून्य ज्याचे मोल रे
जे गुंतवी हास्यात पैसे, ते न जाती फोल रे

का चालती रस्त्यावरी ही माणसे रे लाघवी?

सांगीS स्टेथसस्कोप सारी ती शरीरे झोल रे

जो चौकटी बाहेरही शोधीत आहे कोपरा
तो जाणतो केव्हातरी; ही दुष्टचक्री गोल रे

काळे धुराडे पाहुनी आभाळ झाले बावरे
ते हुंगले तेव्हा कळे की, त्यात नाही ओल रे

रे सागरा ओढून घे, आता किनारे ते तुझे
होते ठसे जे तव किनारी तेच झाले खोल रे
-प्रथमेश किशोर पाठक

काठी

बाजूस नव्हता एकांतही भेट जाहली तेव्हा
परि सुटला नव्हता एकही ठोका ऐकयाचा तेव्हा

बुब्बुळांनीही दिधली होती तब्येतीची खुशाली
आनंदाचा पूर तो येता ती ही झाली खाली

अंबाड्याने त्यातही माझे लक्ष वेढले होते
झाली संध्या उशिरा कैसी उत्तर वदले होते

तळहातावर घेत श्वास मी तुझे; वळालो पाठी
उर्वरीत या आयुष्याची ही भेटच झाली काठी

-प्रथमेश किशोर पाठक

क्रेन

खिडकीमधुनी बाहेर बघता
दिसते इमारतीवर क्रेन,

जणु शाईच्या बाटलीपाशी
कुणी खोचला फाऊंटन पेन

उंच उंच त्या इमारतींवर
क्रेनची लागे लांबच रांग,
जणू मल्ल ते उभे आखाडी
म्हणे लोळवू कुणास सांग

क्रेनवरी त्या इमारतीच्या
घिरट्या घालत बसते घार
ग्रासुन जाते आणि म्हणते
इतुका दूर का असे आधार?

इमारतीवर उभी राहूनी
क्रेन घडवीते इमारतीला
बहुव्रिही हा समास आहे
गर्भितार्थ मज आज कळाला

मी ही मग त्या इमारतीच्या
क्रेनपरी रे भक्कम होतो
संपवितो ही कविता आणि
मुंडके कामामधे खुपसतो
-प्रथमेश किशोर पाठक

सूफ़ी दोहे

(Hazarat Amir Khusrau, one of the greatest poets India could have! A poet, musician, singer, philosopher and sufi saint of the 13th Century. )

·         खुसरो बाज़ी प्रेम की मैं खेलूँ पी के संग।
जीत गयी तो पिया मोरे हारी पी के संग।।

·         उज्ज्वल बरन अधीन तन एक चित्त दो ध्यान।
देखत में तो साधु है पर निपट पाप की खान।।

·         साजन ये मत जानियो तोहे बिछड़त मोहे को चैन।
दिया जलत है रात में और जिया जलत बिन रैन।।

·         रैन बिना जग दुखी और दुखी चन्द्र बिन रैन।
तुम बिन साजन मैं दुखी और दुखी दरस बिन नैंन।। 

·         आ साजन मोरे नयनन में, सो पलक ढाप तोहे दूँ।
न मैं देखूँ और न को, न तोहे देखन दूँ।|

-अमीर ख़ुसरो

ऐ री सखी मोरे पिया घर आए

(A poem/ song beautifully illustrating the emotion of a married women whose husband has just returned from the other city and she is telling her friend the joy of re-union. )

ऐ री सखी मोरे पिया घर आए,

भाग लगे इस आँगन को।

बल-बल जाऊँ मैं अपने पिया के, चरन लगायो निर्धन को।

मैं तो खड़ी थी आस लगाए, मेंहदी कजरा माँग सजाए।

देख सूरतिया अपने पिया की, हार गई मैं तन मन को।

जिसका पिया संग बीते सावन, उस दुल्हन की रैन सुहागन।

जिस सावन में पिया घर नाहिं, आग लगे उस सावन को।

अपने पिया को मैं किस विध पाऊँ, लाज की मारी मैं तो डूबी डूबी जाऊँ।

तुम ही जतन करो ऐ री सखी री, मै मन भाऊँ साजन को।

-अमीर ख़ुसरो